UKUBAMBA IQHAZA KOMPHAKATHI EZINQUBENI ZOKUTHATHA IZINQUMO




Ukubamba iqhaza ezinhlelweni zokuthatha izinqumo kusho ithuba lokuthi izakhamizi, izinhlangano zomphakathi kanye nabanye abathintekayo babe nomthelela ekuthuthukisweni kwezinqubomgomo nemithetho ebathintayo.

Ikakhulukazi, ukubamba iqhaza kungasiza:

    • Ukudala izinqubomgomo/imithetho enobulungiswa ekhombisa izidingo zangempela ezithuthukiswe ngolwazi nolwazi oluthe xaxa;
    • Ukugqugquzela inkhulumomphendvulwano yemikhakha ehlukene kanye nokufinyelela esivumelwaneni;
    • Ukwamukela izixazululo ezengeziwe ezibheke phambili nangaphandle;
    • Ukuqinisekisa ukuba semthethweni kwemithethonqubo ehlongozwayo kanye nokuhambisana;
    • Yehlisa izindleko, njengoba amaqembu engakwazi ukunikela ngezinsiza zawo;
    • Ukwandisa ubambiswano, ubunikazi kanye nesibopho ekusebenzeni;
    • Ukuqinisa intando yeningi – ukuvimbela ukungqubuzana phakathi kwamaqembu ahlukene naphakathi komphakathi nohulumeni kanye nokwandisa ukuzethemba ezikhungweni zikahulumeni.

Amanani Nezimiso Zokubambiqhaza

Ekulawulweni kwenqubo yezikhungo zokubonisana nezinhlangano eYurophu ziye zagqamisa izimiso ezimbalwa eziqondisa inqubo. Ezinye zazo zihlanganisa:

    1. Ukubamba iqhaza komphakathi kusekelwe enkolelweni yokuthi labo abathintwa yisinqumo banelungelo lokubamba iqhaza ekuthathweni kwezinqumo.
    2. Ukubamba iqhaza komphakathi kubandakanya isithembiso sokuthi umnikelo womphakathi uzoba nomthelela esinqumweni.
    3. Ukubamba iqhaza komphakathi kukhuthaza izinqumo ezisimeme ngokubona kanye nokudlulisa izidingo nezintshisakalo zabo bonke ababambiqhaza, okuhlanganisa nabenzi bezinqumo.
    4. Ukubamba iqhaza komphakathi kudinga futhi kusiza ukubandakanyeka kwalabo okungenzeka bathintwe noma banentshisekelo esinqumweni.
    5. Ukubamba iqhaza komphakathi kufuna imibono kubahlanganyeli ekuklameni ukuthi babamba iqhaza kanjani.
    6. Ukubamba iqhaza komphakathi kunikeza ababambiqhaza ulwazi abaludingayo ukuze babambe iqhaza ngendlela ephusile.
    7. Ukubamba iqhaza komphakathi kwazisa ababambiqhaza ukuthi imibono yabo isithinte kanjani isinqumo.

Imibhalo yamazwe ngamazwe kanye nemithetho yezwe ibona amazinga alandelayo okubamba iqhaza:

(1) Ukufinyelela olwazini : Ukufinyelela olwazini kuyilungelo lokuqala, eliyisisekelo nelibalulekile eliyisisekelo senqubo yonke yokubamba iqhaza. Nakuba kusho ukuthi uhulumeni wazisa umphakathi ngezinhlelo zakhe kanye nezinhlobo zemibhalo afuna ukuyamukela ekuqaleni kwenqubo, kugcizelela nelungelo lomphakathi lokufinyelela kulo lonke ulwazi (isib., imibhalo ebhalwe phansi, imibono kanye nokucabanga) kuyo yonke inqubo. Ukufinyelela olwazini kuyilungelo elilawulwa emithethweni ethile. Nakuba kuleli zinga kungekho sidingo sokusebenzisana okujulile phakathi kukahulumeni nomphakathi, uhulumeni akufanele asebenzise izinyathelo ezingavimbela umphakathi ekutholeni ulwazi olubalulekile kule nqubo.

(2) Ukubonisana : Ukubonisana kuyindlela yokubamba iqhaza lapho uhulumeni emema umphakathi ukuthi unikeze umbono wawo, imibono, imibono kanye nempendulo kumbhalo othize. Nakuba izindaba umphakathi okuxoxiswana ngazo zichazwa uhulumeni, le nqubo kufanele futhi ivumele umphakathi ukuthi uveze imibono yawo ngezinye izindaba eziqukethwe kumbhalo obhaliwe. Ukubonisana kungahlelwa neqembu elibanzi labahlanganyeli abavela emphakathini. Kuyindlela yokusabela yokubamba iqhaza - umphakathi uhileleka ngoba uhulumeni ucela lokhu. Kodwa-ke, lokhu akusho ukuthi umphakathi awukwazi ukucela ukuba kuxoxiswane nawo. Ngempela, kufanele wenze futhi ukhumbuze izinhlangano zikahulumeni ngesidingo sokucelwa ukuthi ziphawule ngemithetho ezobathinta.

(3) Ukuzibandakanya ngenkuthalo ngengxoxo kanye nokubambisana: Ukuzibandakanya ngenkuthalo (ukubambisana) ekwenzeni umthetho kusho ukubambisana kanye nokuthwala imithwalo yemfanelo ngokubambisana kuzo zonke izigaba zenqubo yokwenza izinqumo (ukubeka i-ajenda, ukuhlonza udaba, ukubhala phansi, ukwenza izinqumo kanye nokuqaliswa). Luhlobo oluphezulu kakhulu lokubamba iqhaza; kungachazwa njengesimo lapho abameleli bomphakathi behlanganyela khona isihlalo etafuleni nabameleli bakahulumeni. Isinyathelo singavela kuzo zombili izinhlangothi. Nakuba kufanele kube nesivumelwano mayelana nemigomo efanayo yenqubo, labo abahilelekile emphakathini kufanele bakwazi ukugcina ukuzimela kwabo, kanye nokulwela nokukhankasela izixazululo abafuna ukuzibona zamukelwa. Ingxoxo iyindlela esebenzayo yokubamba iqhaza. Ngempela, ingxoxo iyimfuneko yobudlelwano bokubambisana. Idinga "ukuxhumana okubili okwakhelwe ezithakazelweni zombili kanye nezinhloso ezingase zihlanganyelwe ukuqinisekisa ukushintshana kwemibono njalo." Ingxoxo iyindlela eyisisekelo yokubamba iqhaza eyakhelwe phezu kwendaba ethile yentshisekelo futhi kufanele iholele emiphumeleni evunyelwene ngayo.

Uhlaka lokubamba iqhaza komphakathi

Ukuqinisekisa ukuthi iminikelo ebalulekile yama-CSO igcinwa ohlelweni lokuthatha izinqumo zezombusazwe ngaphandle kokucwasa, indawo evumayo iyadingeka. Imibandela yendawo evumelayo ihlanganisa:

    • umthetho,
    • ukubambelela emigomeni yentando yeningi eyisisekelo,
    • intando yezepolitiki,
    • umthetho omuhle,
    • izinqubo ezicacile,
    • ukwesekwa kwesikhathi eside kanye nezinsiza zomphakathi osimeme kanye
    • izindawo ezihlanganyelwe zezingxoxo nokubambisana.

Le mibandela ivumela ubudlelwano obakhayo phakathi kwama-NGO kanye neziphathimandla zikahulumeni okwakhelwe phezu kokwethembana nokuqondana kwentando yeningi yokuhlanganyela.

IPhalamende laseNingizimu Afrika - Imodeli Yokubambiqhaza Komphakathi 2020

Umthwalo wokulayisha Iyalayisha ...
I-EAD Logo Kuthatha isikhathi eside?
Layisha kabusha Phinda ulayishe idokhumenti
| Vula Vula kuthebhu entsha

Landa [1.29 MB]

IPhalamende laseNingizimu Afrika - Imodeli Yokubambiqhaza Komphakathi 2021

Umthwalo wokulayisha Iyalayisha ...
I-EAD Logo Kuthatha isikhathi eside?
Layisha kabusha Phinda ulayishe idokhumenti
| Vula Vula kuthebhu entsha

Landa [435.46 KB]